Hayat dışı sektörde 2015 yılında ilk 10 şirketin 6 tanesi olağan faaliyetlerinden kâr (teknik kâr) etti. Sektör, geçen yıl fiyatlardaki yüksek oranlı artış nedeniyle büyük patırtı koparan trafik branşından 2.3 milyar TL rekor zarara uğradı.
ALP SÜER / HAYATIMIZ SİGORTALI
Türkiye’de 2015 yılında yüzde 19.4 büyüyen sigorta sektörü, bu yıla da çok hızlı başladı. İki aylık dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre, yüzde 33.5 büyüdü. Ancak, büyüme sigortacıların moda tabiriyle, “sürdürülebilir kârlı büyüme mi?” dediğimizde soruya özellikle de hayat dışı (elementer) sektör açısından ne yazık ki “evet” yanıtı vermek mümkün değil. Türkiye Sigorta Birliği (TSB), geçen ay sektörün 2015 yılı kâr/zarar rakamlarını kamuoyuna duyurdu. Sektörün merakla beklediği sonuçlar hiç de iç açıcı değil. 2014 mali yılında, olağan faaliyetlerinden 1 milyar TL’nin üzerinde kâr (teknik kâr) eden hayat dışı sektör, geçen yıl ise 370.3 milyon TL zarar yazarken, sektörün bilanço zararı da (net dönem zararı) 544.4 milyon TL oldu.
2015 yılından önce son olarak, 2012’de zarar eden sektör, iki yıl aradan sonra yeniden zararla tanıştı. Sektör, geçen yıl fiyatlardaki yüksek oranlı artış nedeniyle büyük patırtı koparan trafik branşından 2.3 milyar TL rekor zarara uğradı. Tek tek şirketler bazında bakıldığında ise bazı şirketlerin kârlılıklarını sürdürdükleri dikkat çekiyor. Hayat dışı sektörde pazar payı yüzde 72.5 olan ve toplam prim üretimi sıralamasında ilk 10’da yer alan şirketlere baktığımızda, söz konusu 10 şirketten 6 tanesi olağan faaliyetlerinden kâr (teknik kar) ederken, 4 şirket ise zarara uğradı. Zarar eden şirketler, Axa, Aksigorta, Güneş Sigorta ve Groupama olarak sıralandı.
Canım trafik, yandım trafik
Hayat dışı sektörde mali tablolarını TSB’ye gönderen şirketler dikkate alındığında (Milli Reasürans dahil) 2015’teteknik kâr eden şirket sayısı 30 oldu. Olağan faaliyetlerinden hayat branşı, 2015’te bir önceki yıla göre yüzde 24.3 artışla 634.2 milyon TL kâr (teknik kar) ederken, emeklilik branşı ise 65.1 milyon TL zarar yazdı. Sektöre yeniden geri dönecek olursak, hayat dışında kârlılıkta ortaya çıkan olumsuz tablo, aslında beklentiler doğrultusunda ve ağırlıklı olarak da zorunlu ‘trafik’ sigortasından kaynaklanıyor. Bir başka deyişle sektörde, bu yılın ilk iki ayı da dahil hızlı büyümenin kaynağı trafik branşı, aynı zamanda sektördeki zararın da başlıca sorumlusu durumunda. Sigorta şirketlerinin toplam pastadan aldıkları payın büyümesinde etkili olan trafik, aynı zamanda sigortacılara finansal sonuçlar açısından “illallah” dedirterek yaman bir çelişkiyi de beraberinde getiriyor. Nitekim, TSB’nin geçen ay açıkladığı rakamlara baktığımızda bu durumu açıkça görmek mümkün. 2015 yılında, sektör trafik branşından 2 milyar 345.2 milyon TL zarar yazmış. Diğer branşlara bakıldığında ise toplam pastadan aldığı pay itibariyle sektörde en baba diyebileceğimiz, kasko, hastalık/sağlık, yangın ve doğal afetler, nakliyat gibi branşlarda ise sektörün “çok şükür” yüzü gülmüş.
Kasko, yüzleri güldürdü
Bu branşlar arasında, 440.2 milyon TL kâr (teknik kâr) ile kasko başı çekiyor. Söz konusu branşı, 279.9 milyon TL kârla yangın ve doğal afetler izliyor. “Peki, trafik dışında zarar eden başka branşlar yok mu?” sorusu da akla gelebilir. Yine, TSB’nin açıkladığı rakamlardan devam edersek, 2015 yılında trafik ve kara araçları sorumluluk dışında hava araçları, hava araçları sorumluluk, su araçları sorumluluk, kredi, tarım sigortaları zarar eden diğer branşlar olarak sıralanıyor. Ancak, söz konusu branşların toplam prim üretimi içindeki payı oldukça düşük.
Hayat dışında zararın sırrı ne?
TSB’nin verilerine göre, hayat dışı sektörün iki yıl aradan sonra zarar etmesinin sırrı ne?” sorusu sorulabilir. Bunun kuşkusuz, birçok nedeni var. Bu zararın başlıca nedeni, sektörde yazılan primdeki artışın, hasarlardaki ve karşılıklardaki artışın gerisinde kalması. Birlik verilerinden yola çıkarsak, sektörde geçen yıl yazılan prim (net) yüzde 18 artışla 2015’te 19 milyar 177 milyon TL olarak gerçekleşti. Buna karşın, sektör geçen yıl yaklaşık yüzde 20 artışla 13.5 milyar TL hasar (brüt) ödedi. Hasarlar yanında, sektörde karşılıklardaki (rezerv) artış da zararın oluşmasında etkili oldu. Nitekim, sektörün ayırdığı kazanılmamış prim karşılığı (net) 2015’te yüzde 22.3 artışla 10 milyar 426 milyon TL’ye yükseldi.
Keza, sektör geçen yıl yüzde 33.3 artışla 9 milyar 883 milyon TL düzeyinde de muallak hasar karşılığı (net) ayırdı. Sektördeki zararın baş sorumlusu trafik sigortası özelinde baktığımızda, geçen yıl yüzde 32 artışla 5.8 milyar TL prim yazıldı. Buna karşın söz konusu branşta kazanılmamış prim karşılığı (net) yüzde 48 artışla, 3 milyar 468 milyon TL, muallak hasar karşılığı (net) ise yüzde 41 artışla geçen yıl 6 milyar 228 milyon TL oldu. Trafikte ödenen hasarlar (brüt) ise yüzde 17 artışla 4.1 milyar TL olarak gerçekleşti.
Trafik tam 11 yıldır zararda
Sektörün trafik sigortasındaki kârsızlık sorunu geçmişe kadar uzanıyor. Sektör, söz konusu branşta tam 11 yıldır belini doğrultamıyor. TSB verilerine göre, son olarak 2005 yılında 17 milyon 612 bin YTL (o zamanki para birimiyle) trafikte kâr eden sektör, o yıldan beri kâr yüzü görmüyor. 2012 yılında 1.2 milyar TL’lik zararla (teknik zarar) o güne kadarki en yüksek zarara imza atan sektör, 2014’te de 884.7 milyon TL zarara uğradı.